بیانیه دکتر جون کلاس مدیر اجرایی برنامه اسکان بشر ملل متحد (هبیتات)

پنجمین نشست هیأت اجرایی مجمع شهرداران آسیایی، تهران و قزوین، 7-10 شهریور 1394

 

با عرض سلام و احترام به شهرداران و هیأت­‌های محترم در پنجمین نشست هیأت اجرایی مجمع شهرداران آسیایی.

نقش و رهبری شما در قاره‌­ای که سریع­ترین نرخ رشد شهرنشینی را در جهان تجربه می­‌کند، حیاتی است. نسبت جمعیتی که در شهرهای این قاره زندگی می‌­کنند سالانه با نرخ 5/1 درصد در حال افزایش است. همانطور که می‌­دانیم تا سال 2050 میلادی، حدود 64 درصد جمعیت آسیا در مناطق شهری زندگی خواهند کرد.

شهرنشینی همواره به­ عنوان نیروی محرکه‌­ای برای توسعه صحیح اقتصادی و همچنین رفاه اجتماعی مطرح بوده است. علی­رغم آلودگی‌­های روزافزون در شهرها بایستی آگاه باشیم که تنها استفاده کارآمد از منابع در مناطق متراکم همچون شهرها است که می­‌تواند اثرات زیست­‌محیطی الگوهای تولید و مصرف جمعیت گسترده شهری را تعدیل کند.

همانطور که به خوبی آگاه هستید، شهرها با مشکلات عدیده­‌ای روبرو هستند: ترافیک‌­های غیرقابل تحمل، آلودگی هوا، فقدان خدمات اساسی شهری از قبیل آب و سیستم فاضلاب، آسیب­‌پذیری در برابر سیل، زلزله و دیگر بلایا و خشونت و بزهکاری نمونه­‌هایی از این مشکلات هستند. پیام من برای توجه و چاره­‌اندشی به این مشکلات و استفاده از مزایای شهرنشینی ساده است: “برای رشد و مهاجرت، پیشاپیش برنامه‌­ریزی کنیم”. نتایج نامطلوب شهرنشینی اجتناب­‌ناپذیر نیست، زیرا ما می­‌توانیم شهر آینده مورد نظر خود را انتخاب کنیم و شما شهردارانِ بزرگترین شهرهای جهان می­‌توانید جهان را در این انتخاب یاری رسانید.

یکی از محورهای این کنفرانس موضوع ترافیک و حمل‌­ونقل است. سال­های بسیاری است که جهان تنها به جنبه “عرضه” حمل‌ونقل، با تمرکز بر وسایل نقلیه سریع­‌تر و پیچیده‌­تر، خیابان‌­های بیشتر و بیشتر و زیرساخت­‌های حمل­‌ونقل توجه کرده است. اما نتیجه آن چه بوده است؟ تراکم فزاینده، آلودگی هوای غیرقابل تحمل (عامل بیمار‌ی­های تنفسی و مرگ)، و تصادفات رو به افزایش رانندگی. ما فراموش کرده‌ایم که هدف اصلی حمل‌­ونقل “دسترسی” است؛ دسترسی همگان به کالاها، امکانات و خدمات و مهم­‌تر از همه دسترسی به فرصت‌­ها.

وقتی از این جنبه به حمل­‌ونقل نگاه ­کنیم، توجه ما سریعاً به سوی برنامه­‌ریزی و طراحی شهرها جلب می‌­شود. زمانی که شهرها فشرده هستند و می­توان در آن پیاده­‌روی کرد، تقاضا برای سفرهای درون شهری کاهش می‌­یابد و در نتیجه شهر دسترسی بیشتری پیدا می‌­کند و باعث کاهش اثرات جانبی از قبیل آلودگی هوا و صدا می‌­شود. با ایجاد خیابان‌­های ایمن­‌تر و جذاب­‌تر، خطوط مخصوص دوچرخه و فضاهای عمومی، شهر از جنبه تعاملات اجتماعی و اقتصادی، که یکی از مشخصه­‌های شهر پویا است، پرطراوت­‌تر و مناسب‌­تر خواهد شد.

حتی با وجود شهرهای فشرده، خودروها یا وسائل نقلیه همچنان اهمیت زیادی خواهند داشت؛ اما سیاست­‌های مهم دیگری نیز برای اتخاذ وجود دارد؛ آسیا شاهد افزایش مداوم در فروش خودرو است و فروش خودروهای نو از 7 میلیون خودرو در سال 1990 میلادی به حدود 25 میلیون خودرو در سال 2012 میلادی رسیده است، و در برخی موارد همبستگی مثبتی بین رشد اقتصادی و رشد صنایع خودرو ایجاد شده است. اما توجه فزاینده به حمل‌­ونقل عمومی و دیگر گزینه­‌ها می‌­تواند وضعیت شهرها را همانند شهرهای سنگاپور و هنگ‌کنگ بهبود بخشد. پیوند حمل­‌ونقل عمومی با تسهیلات ایمن و جذاب برای پیاده‌­روی و دوچرخه­‌‌سواری می­‌تواند به‌­عنوان سیستمی فراگیر مطرح شود که نه تنها هزینه‌­های اقتصادی و زیست­‌محیطی پایین­‌تری را برای شهروندان به بار می‌­آورد بلکه ایمنی بیشتر و فرصت­‍‌های شغلی نوینی را نیز فراهم می­‌کند.

می‌­خواهم بطور خاص بر مسئله ایمنی حمل‌­ونقل زمینی تأکید کنم. فوت و جراحات جدی در تصادفات رانندگی به یک معضل جهانی تبدیل شده است؛ در سال 2010 میلادی 24/1 میلیون نفر زندگی خود را در تصادفات از دست داده­‌اند که اکثر این افراد از کشورهای در حال توسعه و آسیب­‌پذیر همچون عابران پیاده، دوچرخه‌سواران و موتورسواران بوده‌­اند. در سال 2011 میلادی “دهه ایمنی حمل­‌ونقل زمینی” ملل متحد توسط مجمع عمومی اعلام و در سال 2014 میلادی قطعنامه آن بمنظور بهبود ایمنی حمل­‌ونقل زمینی در جهان به تصویب رسید. می­‌خواهم به شما اطمینان دهم که برنامه اسکان بشر ملل متحد (هبیتات) به دنبال همکاری با شما جهت بهبود ایمنی حمل­‌ونقل زمینی شهری است.

پیشرفت­‌های فناوری فرصت­های جدیدی را در جابجایی شهری فراهم ساخته است بطوریکه استفاده ازخودروهای برقی از قبیل اتوبوس و موتورسیکلت به نحو روزافزونی متداول شده است. سال گذشته در “اجلاس تغییر اقلیم ملل متحد”، هبیتات “ابتکار حمل‌ونقل شهری برقی” را با هدف دسترسی به استفاده گسترده از وسایل نقلیه الکتریکی در مناطق شهری مطرح کرد. در چارچوب برنامه‌­ریزی شهری بهتر و گذر به منابع انرژی پاک، این ابتکار به­‌ویژه می‌­کوشد تا سال 2030 میلادی موجب استفاده خودروهای برقی تا 30 درصد در سفرهای شهری شود، از این‌رو از فرصت استفاده می­کنم و شما شهرداران محترم را برای پیوستن و حمایت از این ابتکار دعوت می‌­کنم.

اهداف توسعه پایدار ماه آینده در مجمع عمومی سازمان ملل به بحث گذاشته خواهد شد. همانطور که مستحضرید بند 11 این اهداف به موضوع “ایجاد شهرها و سکونتگاه‌­های انسانی همه‌شمول، ایمن، تاب‌­آور و پایدار” اشاره می­کند و اهداف مرتبط با آن، یک تعهد قوی را برای همه ما که در حال تلاش برای ایجاد شهرهای قابل زیست و پوپا هستیم، ایجاد می­‌کند.

در اکتبر (مهر ماه) سال آینده در شهر کیتو (Quito) اکوادور کنفرانس هبیتات 3 برگزار خواهد شد. پس از 20 سال از کنفرانس هبیتات 2 در استانبول، هبیتات 3 دستور کار شهری جدیدی را تعریف خواهد کرد. من مشتاقانه در انتظار تبادل نظرات با مجمع شهرداران آسیایی که در حال برگزاری در دو شهر زیبای تهران و قزوین است، هستم.

pic1
pic1

حوزه های کاری