ارتقای قابلیت زیست پذیری مهمترین اولویت بازآفرینی شهری دولت دوازدهم

ایرنا: در دولت یازدهم برای نخستین بار در کشور در سال 1393 سند ملی بازآفرینی شهری به تصویب رسید و متعاقب آن با تشکیل ستاد بازآفرینی شهری در کشور و 31 استان تاکنون بیش از 930 جلسه استانی و 32 جلسه ملی در وزارت راه و شهرسازی برای ایجاد هماهنگی و هم‌افزایی با سایر دستگاه‌های اجرایی برگزار شده است تا با اولویت‌بندی، پروژه‌های احیای بافت‌های فرسوده شهری با سرعت بیشتری در دولت دوازدهم دنبال شود.
تاکنون 2700 محله در بافت های فرسوده شهری شناسایی شده است.
در این ستاد نمایندگان تمام دستگاه‌های اجرایی حضور دارند و مهم‌ترین وظیفه آن ایجاد بستری مناسب برای همکاری بین دستگاه‌ها مختلف اجرایی است تا با اولویت‌بندی، طرح نوسازی و بهسازی محلات فرسوده شهری با تعامل بیشتری بین دستگاه‌های اجرایی عملیاتی شود.
ارتقای توانمندی‌های اقتصادی، اجتماعی و نهادی، ظرفیت‌سازی برای حمایت از ساکنان، نهادسازی با استفاده از مشارکت‌های مردمی، ابزارسازی برای تقویت جریان بازآفرینی شهری، نهادینه‌سازی برای پایداری برنامه‌های بازآفرینی، جریان‌سازی به منظور ترویج اطلاع‌رسانی از مهم‌ترین ارکان اصلی برنامه-های بازآفرینی شهری است.
هم‌اکنون 11 میلیون نفر در 110 شهر و در 60 هزار هکتار زمین در حاشیه شهرها سکونت دارند و 8 میلیون نفر دیگر در بافت‌های فرسوده میانی شهری و بافت‌های تاریخی از بد‌مسکنی رنج می‌برند و کیفیت زندگی این شهروندان در نازل‌ترین شرایط شهری قرار دارد.
احیا، بهسازی و نوسازی شهری مستلزم اتخاذ سیاست‌های چند وجهی در حوزه عمران، خدمات و مسکن شهری و ارائه خدمات اجتماعی و اقتصادی به ساکنان این نواحی است و انجام این وظیفه مهم و اساسی به تنهایی توسط یک دستگاه دولتی عملی نیست.

عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی معتقد است: اندیشه بازآفرینی شهری راه‌حلی برای رفع بحران شهرهای غیرقابل زندگی است و راه حلی ترکیبی برای ارتقای کیفیت زندگی و هویت-بخشی با احترام به مردم از مهم‌ترین سیاست‌های ما در بازآفرینی شهری در ایران به شمار می‌رود.
وی اظهار داشت: بازآفرینی شهری در چارچوب یک دستورکار قادر به بازتعریف هویتی فرآیندی و ساختاری شهر ایرانی برای خروج از چالش‌های معاصر توسعه به ویژه کاهش قابلیت زیست‌پذیری و تنزل کیفیت زندگی شهروندان است.
وزیر راه وشهرسازی یادآور شد: در این مسیر همه بافت‌های فرسوده شناسایی شده و 2700 محله بدمسکن در ایران وجود دارد که در برنامه‌های 10 ساله می‌توان مشکلات آن را برطرف کرد، البته باید بپذیریم مشکل محله‌های بافت فرسوده با یکدیگر متفاوت است و برای هرکدام باید برنامه‌ای را در پیش گرفت، لذا دنبال تقویت محله‌محوری در ایران هستم.
آخوندی با اشاره به اینکه تمرکز من روی بافت حاشیه‌ای و بافت فرسوده است، گفت: نمی‌توانیم مسأله مسکن بافت‌های فرسوده را در بیابان‌ها حل کنیم بلکه باید به دنبال حل این مسأله در درون بافت فرسوده باشیم و خوشحالم که رئیس‌جمهوری اسلامی ایران اعلام کردند که دنبال رفع مسأله مسکن بافت فرسوده هستیم.
بدون شک پیشبرد این مسأله مهم در سطح ملی مستلزم تعهد مشترک و هماهنگ مجموعه دستگاه‌های دولتی و شهرداری‌ها در حوزه‌های ذی‌ربط در سطوح ملی، استانی و محلی با همراهی و مشارکت مردم و فعالان غیردولتی و خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد، عملی است.
دسترسی به سکونتگاه‌های مناسب در شهر بدون دسترسی به زیرساخت‌ها و خدمات شهری مناسب و امنیت اجتماعی و شغلی امکان‌پذیر نیست و چنانچه ساکنان شهرها همکاری نکنند اقدامات دستگاه‌های اجرایی در این زمینه بی‌نتیجه خواهد ماند.
از این رو در سند ملی بازآفرینی شهری مشارکت اجتماعی و مالی مردم و بخش خصوصی به عنوان مسأله مهم مورد توجه قرار گرفته است تا احیا، بهسازی و نوسازی شهری و ساماندهی سکونتگاه‌های غیررسمی و توانمندسازی ساکنان در محدوه‌های هدف با سرعت بیشتری دنبال شود.
مدیرعامل سابق شرکت عمران و بهسازی شهری ایران با بیان این که 19 میلیون نفر از جمعیت شهری ایران بدمسکن هستند، گفت: برای احیای بافت‌های فرسوده شهری در حال حاضر 680 پروژه در دست اقدام قرار گرفته است.
محمد سعید ایزدی با اشاره به اعتبار تخصیص داده شده برای بافت فرسوده کشور اظهار داشت: امسال یک هزار و 500 میلیارد تومان اعتبار برای احیای بافت‌های فرسوده شهری هزینه می‌شود.
معاون سابق وزیر راه وشهرسازی با اشاره به پروژه‌های در دست اجرای شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران گفت: 680 طرح توسعه و بهسازی در 320 محله مسکونی بافت فرسوده و 180 شهر کشور در حال اجراست و سالیانه 270محله مسکونی‌ هدف باز آفرینی محلات سه‌‌گانه در کشور بازسازی می‌شود.
مدیرعامل شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران یادآور شد: در مجموع از این تعداد محله، یک هزار و 100 سکونتگاه غیررسمی از تعداد یک هزار بافت فرسوده و تعداد 600 بافت تاریخی در کشور بازآفرینی می‌شود.
معاون سابق وزیر راه و شهرسازی یادآور شد: برای احیای بافت‌های فرسوده شهری برای نوسازی این بافت‌ها برای نخستین‌بار در کشور تسهیلات بانکی تا سقف 50 میلیون تومان افزایش یافت و در حوزه تعریف ابزارهای نهادی هم توانستیم دو نهاد توسعه‌گر و تسهیل‌گر راه‌اندازی کنیم.
به گفته ایزدی، نهاد توسعه‌گر به منظور تشویق بخش خصوصی و حمایت از انبوه‌سازان برای فعالیت در حوزه نوسازی بافت فرسوده ایجاد شد و نهاد تسهیل‌گر نیز با هدف حضور در بافت‌های فرسوده و افزایش تعامل با مردم ساکن در این بافت و ترغیب آن‌ها برای همکاری در اجرای برنامه‌ها راه‌اندازی شد.
ارائه سیاست‌های تشویقی به سرمایه‌گذاران، انبوه‌سازان و شهرداری‌های توسط دولت در نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده شهری بسیار تأثیرگذار خواهد بود و کاهش عوارض شهری در صدور پروانه‌های ساختمانی روند احیای بافت‌های فرسوده شهری را با مشارکت مردم و انبوه‌سازان سرعت خواهد داد.
«هوشنگ عشایری» سرپرست فعلی شرکت عمران و بهسازی شهری ایران با اشاره به ضرورت نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده شهری بیان کرد: از سال های 1392 و 1393 تمام تلاش ما این بود که سندی در این بخش آماده شود و با تصویب سند بازآفرینی شهری و تشکیل ستادهای بازآفرینی، به تدریج نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده شهری در کشور آغاز شد.
وی افزود: در حالی که تعداد پروژه‌های احیای بافت‌های فرسوده در سال های 1393 و 1394 حدود 65 پروژه بود، در سال‌های 1395 و 1396 تعداد پروژه‌های ما در این بخش در 168 شهر و 352 محله به 680 پروژه افزایش پیدا کرده است.
این مقام مسئول افزود: عملیات اجرایی ساخت 48 مجتمع بزرگ آموزشی و درمانی در 288 هزار متر مربع، ساخت 28 پارک در 137 هزار مترمربع، بهسازی معابر مختلف در بافت‌های فرسوده شهری در 227 هزار متر مربع، 34 پروژه انتقال آب فاضلاب و 21 پروژه توسعه شبکه برق در محلات بافت‌های فرسوده شهری در دست اجرا است.
عشایری بیان کرد: علاوه بر این در حوزه بازآفرینی شهری و ارتقای کیفیت زندگی در این بافت‌ها در 140 پروژه ساخت 2400 واحد مسکونی با مشارکت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی آغاز شده و 120 خانه ارزشمند تاریخی نیز با تملک و مرمت در اختیار نهادهای بهره بردار قرار گرفته است.
تخصیص اعتبارات دولتی و پرداخت به موقع آن از طریق ردیف‌های بودجه نیز می‌تواند برنامه احیای بافت‌های فرسوده شهری را بیش از پیش تقویت کند و در این راستا تأمین امکانات و خدمات روبنایی، مسکن مناسب و شبکه تأسیسات شهری و محله‌ای و فضای شهری سه کالبد برنامه بازآفرینی شهری باید مورد توجه جدی دست‌اندرکاران قرار گیرد.
همچنین در راستای احیای بافت‌های فرسوده شهری، نهادهای توسعه گر(انبوه سازان) و دفاتر خدمات نوسازی محلات به عنوان نهاد تسهیل‌گر دو نهاد مهمی هستند که می‌توانند در نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده شهری بسیار تأثیرگذار شوند و تاکنون صلاحیت 62 انبوه‌ساز در کشور برای انجام این پروژه‌ها تأیید شده است.
افزایش پرداخت تسهیلات بانکی و الزام پرداخت آن توسط بانک‌های خصوصی و دولتی در ارتقای زندگی شهروندان در محدوده‌ها و محله‌های ناکارآمد شهری نیز تأثیرگذار خواهد بود تا سیاست‌ها و برنامه‌های بازآفرینی شهری در دولت دوازدهم با جدیت دنبال شود.

pic1
pic1

حوزه های کاری