سیامک مقدم در روزجهانی شهرها سال ۲۰۱۵ میلادی:باید برای بازگرداندن اصول و ارزش‌های گذشته گام برداشت

شنبه ۳۱ اکتبر ۲۰۱۵

متن سخنرانی سیامک مقدم، رئیس دفتر تهران، برنامه اسکان بشر ملل متحد

 

در ایران عرف است که در ابتدای مراسمی نظیر امروز در ماه محرم، یاد سیدالشهدا حضرت امام حسین(ع) را گرامی داریم.

در همین ابتدا لازم میدانم از همکاری صمیمانه و نزدیک شهرداری تهران در برگزاری مراسم امروز تشکر و قدردانی بنمایم. بویژه از دوستان و همکاران در بخش روابط بین‌الملل شهرداری تهران سپاسگزارم.

درتقویم میلادی، ماه اکتبر برای ما در سازمان ملل، ماه پرباری است. سازمان ملل متحد هفتاد سال پیش در چنین ماهی تولد یافت، و ما امسال مفتخریم که هفتادمین سالگرد این روز ملل متحد را در مرکز آموزش و پژوهش‌های بین‌المللی وزارت امور خارجه در حضور جناب آقای الیاسون معاون دبیرکل سازمان ملل، جناب آقای دکتر عراقچی معاون محترم وزارت امور خارجه و جناب آقای گری لوئیس هماهنگ‌کننده مقیم سازمان ملل در تهران، گرامی داشتیم. به همین مناسب همکاران من در مرکز اطلاعات سازمان ملل نمایشگاه عکسی تهیه کرده‌اند که در محوطه بیرون این سالن به نمایش گذاشته شده است.

در ابتدای ماه اکتبر نیز، روز جهانی اسکان بشر را در وزارت محترم راه‌و‌شهرسازی برگزار کردیم. روزی که موضوع امسال آن یعنی “فضای عمومی برای همگان” بسیار مرتبط با مضمون روزجهانی شهرهای امسال است. تاکید بر فضاهای عمومی برای همگان، جلوه بخشیدن به اهمیت خیابان‌ها و فضاهای عمومی در شهرها بود.

امسال در ‌۳۱ اکتبر، امروز، که از سوی مجمع عمومی ملل متحد روز جهانی شهرها نام‌گذاری شده است، ما گرامیداشت این روز را با محوریت “طراحی برای با هم زیستن” برگزار می‌کنیم.‌‌  این رویداد به دنبال آن است تا با جلب توجه جوامع بین‌المللی و افزایش همکاری بین کشورها، زمینه‌ای برای دستیابی به توسعه پایدار شهری فراهم آورد.

شهرها مکان‌هایی برای باهم‌زیستن هستند و با رشد جمعیت شهری ایجاد توازن میان ابعاد اجتماعی، فضایی و زیست‌محیطی اهمیت بسیاری یافته است. در این میان توجه به دو مقوله پایداری و برابری از مهم‌ترین مفاهیمی هستند که در دیدگاه‌های اخیر برنامه‌ریزی و طراحی شهری مورد توجه قرار گرفته‌اند و باید گفت که طراحی مناسب بخشی از فرآیند برنامه‌ریزی و مدیریت شهری آینده است.

روز جهانی شهرها امسال با عنوان “طراحی برای باهم‌زیستن” به دنبال ترویج زندگی در کنار یکدیگر و ایجاد محلاتی سرزنده و فراگیر است. این روز به موضوع طراحی شهری و تاثیر آن بر زندگی ما می‌پردازد. فرم شهری ترکیبی از معابر، ساختمان‌ها و شبکه فضاهای عمومی است؛ این سه عنصر در کنار یکدیگر استخوان‌بندی شهر را شکل داده و زندگی افراد و فعالیت‌های آنها را تحت‌تاثیر قرار می‌دهند.

شهرهای خوب طراحی شده ویژگی‌های متنوعی دارند. از بعد اجتماعی شهرهایی که به خوبی طراحی شده‌اند موجب ایجاد جوامع یکپارچه، قابل زندگی و سرزنده شده و هماهنگی‌های اجتماعی را افزایش می‌دهند. انسجام اجتماعی، برابری و تنوع از ویژگی‌های طراحی خوب بوده که با ایجاد تنوعی از گونه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، مسکن و غیره مانع از ایجاد جوامع از هم گسیخته می‌شوند. در چنین زمینه‌ای امکان حضور فرهنگ‌ها، قومیت‌ها و شیوه‌های زندگی متفاوت در کنار یکدیگر فراهم بوده و تعاملات اجتماعی افزایش می‌یابد.

توجه به محیط‌زیست و اقلیم از دیگر ویژگی‌های طراحی مناسب است. این امر استفاده پایدار از منابع را در پی داشته و از سوی دیگر دسترسی برابر به زمین، غذا و آب برای همگان را به دنبال دارد. ایجاد شهرهای پاک و سالم با کاهش استفاده از اتومبیل مانع از ایجاد آلودگی و ترافیک می‌شود. طراحی خوب موجب کاهش اثرات بلایا شده و سکونتگاه‌هایی امن و تاب‌آور به وجود می‌آورد.

از دیدگاه کالبدی دسترسی به خدمات و اشتغال از دیگر مواردی است که تا حد زیادی تحت تاثیر طراحی شهری قرار می‌گیرد. فرم فشرده شهری، تراکم بالا و اختلاط کاربری در یک طراحی خوب می‌تواند موجب دسترسی به خدمات، اشتغال و فرصت‌هایی مختلف شده و به برابری بیشتر ساکنین بیانجامد. امکان دسترسی پیاده به فضاهای عمومی، پارک‌ها، زمین‌های بازی، فعالیت‌های تجاری و معابر با طراحی مناسب فراهم آمده و سرزندگی و امنیت شبانه‌روزی در فضا تامین خواهد شد.

در شهرهای قدیمی در داد و ستد محیط فرهنگی- اجتماعی و فضای کالبدی آن‌ها به تدریج نوعی از فضای کالبدی شکل گرفت که همراه با ساکنان خود و شرایط اقلیمی و محیط طبیعی، هندسه مکانی بی‌نظیری را شکل می‌دادند. این محیط کالبدی با شهروندان ارتباطی برقرار می‌کرد که صرفا ارتباطی مکانیکی و از جنس رفع نیازهای فیزیکی نبود. ارتباطات اجتماعی، سرزندگی، حضور اقشار مختلف در کنار یکدیگر، مقیاس انسانی فضاها و توجه به ویژگی‌های اقلیمی در ساخت شهر از ویژگی‌های چشمگیر این فضاها بود. در پیگیری این روند و در سیر تاریخی به زمان‌هایی می‌رسیم که زندگی شهری دستخوش تغییرات عمده‌ای شد. طراحی شهری که حاصل از نظم و توازن ارگانیک میان فضاها و فعالیت‌ها بود از میان رفته و در این میان عرصه و محیط‌های شهری نقش گذشته خود را از دست دادند. از آنجایی که وجود چنین ارزش‌هایی در شهرها نقشی سازنده دارند به نظر می‌رسد که در نخستین گام باید برای بازگرداندن اصول و ارزش‌های گذشته گام برداشت تا بتوان آن‌ها را به فضایی برای بودن و زیستن تبدیل کرد.  از این طریق است که این محیط قادر خواهد بود به نیازهای انسانی پاسخ گوید و تاثیر خود را بر جای گذارد.

از توجه شما سپاسگزارم.

 

 

 

pic1
pic1

حوزه های کاری