فضاهای شهری، ساختار بنیادین شهر را شکل می‌دهند

Joan Klaus

پیام مدیر اجرایی برنامه اسکان بشر ملل متحد به مناسبت روز جهانی شهرها

31 اکتبر سال 2015 میلادی

شهرها یکی از پیچیده‌ترین ابداعات بشراند. آن­ها مکان­‌هایی هستند که برای “زیستنِ با هم” طراحی می­‌کنیم. امسال روز جهانی شهرها بر ظرفیتی که طراحی شهری برای تاثیرگذاری بر وضعیت شهرهایمان دارد، تمرکز می‌­کند: چگونه زندگی می­‌کنیم؟ چگونه در محیط حرکت می­‌کنیم؟ محله­‌هایمان چگونه به نظر می‌­رسند؟ چقدر در خیابان­های شهرمان احساس امنیت می‌­کنیم؟

شکل شهری ترکیبی است از خیابان­ها، گونه‌­های مختلف ساختمانی و شبکه­‌ای از فضاهای شهری. آن­ها ساختار بنیادین شهر را شکل می­‌دهند. اسکلتی که زندگی مردم حول آن شکل گرفته و فعالیت­ها بروز می‌­یابند.

طراحی خوب؛ به انسجام اجتماعی، برابری و تنوع کمک می‌­کند. برنامه‌­ریزی مناطق مسکونی با انواع مختلف گونه­‌شناسی و قیمت، ساکنان با ویژگی­‌های متفاوت فرهنگی و درآمدی را برای زیستن گردهم می­‌آورد، از شکل‌­گیری گتوهای جدا­­‌افتاده و محیط­‌های محصور و دروازه‌­دار جلوگیری و با تفکیک و تبعیض مقابله می­‌کند. طراحی خوب به فرهنگ­‌ها، قومیت‌­ها و سبک‌­های مختلف زندگی، امکان هم­زیستی می‌­دهد.

طراحی خوب؛ استفاده پایدار از منابع مشترک را تشویق می­‌کند. برنامه­‌ریزی شهرهای فشرده و متراکم­، استفاده بی­رویه از منابع طبیعی را کاهش داده و زندگی همگانی را با فرآهم­‌آوردن دسترسی به زمین، غذا و آب برای همگان آسان می‌­سازد.

طراحی خوب؛ محله­‌هایی سرزنده می­‌آفریند. فضاهای عمومی، پارک، زمین­‌های بازی، خیابان­‌ها و میدان­‌های طراحی شده که مملو از فعالیت‌­اند به خلق یک زندگی عمومیِ پویا کمک می­‌کنند.

طراحی خوب؛ شهرها را امن‌­تر می‌­سازد. محله­‌ها با داشتن فعالیت‌­های تجاری در طبقات همکف، خیابان­ها و فضاهای عمومی مناسب و روشن برای رفت‌‌­و­آمد پیاده در شب، فعال و سرزنده باقی می‌مانند و ایمنی و امنیت فردی فزاینده را معنا می‌­کنند.

طراحی خوب؛ نزدیکی به مشاغل و خدمات را منجر می‌­شود. با فراهم­‌آوردن زیرساخت­­‌ها و حمل‌و‌نقل عمومی مناسب، تراکم ساختمانی بالا و محله­‌هایی با کاربری مختلط؛ مشاغل، بازارها، مدارس و فضاهای تفریحی به خانه‌­های مردم نزدیک­تر و دسترسی پیاده، دوچرخه و حمل‌و‌نقل عمومی به آن­ها آسان‌­تر می‌­شود.

طراحی خوب؛ به ساخت شهری پاک و سالم کمک می‌­کند. شهر متراکم‌­تر و نزدیکی به مشاغل و خدمات یعنی کاهش نیاز به استفاده از اتومبیل، ازدحام و آلودگی کم­تر و در عین حال استفاده پایدار از زمین و حفاظت از مناطق طبیعی و سبز.

طراحی خوب؛ مساله تغییر اقلیم را در نظر گرفته و اثرات بلایا را کاهش می­‌دهد. برنامه‌­ریزی با توجه به طبیعت پیرامون، پرهیز از توسعه در مناطق خطرناک، ایجاد فضاهای حائل طبیعی و سامانه­‌های بازدارنده در مناطق مستعد سیل و زلزله سکونتگاه­‌های تاب­‌آور و محله­‌هایی امن می‌­آفریند.

اینکه­ ما چگونه طراحی خوب را تضمین کنیم بخشی از فرآیند برنامه‌­­ریزی و مدیریت شهر بوده و برای آینده شهری ما از اهمیت ویژه‌­ای برخوردار است. “دستورکار 2030[1]” در آرمان یازدهم از آرمان‌­های توسعه پایدار “فراگیر، امن، تاب‌­آور و پایدارساختن شهرها و سکونتگاه­‌ها” را ارج می‌­نهد. دستورکار جدید شهری که قرار است در کنفرانس سازمان ملل متحد در زمینه مسکن و توسعه شهری پایدار -هبیتات3- در اکتبر سال 2016 میلادی اتخاذ شود، رخدادی مهم برای تحقق موثر یک دستورکار شهری تحول‌­زا خواهد بود.

[1] Agenda2030

 

pic1
pic1

حوزه های کاری